BADANIA ULTRADŹWIĘKOWE UT

Badania ultradźwiękowe UT

 

 
 

Badania ultradźwiękowe UT są zaliczane

do metod badań nieniszczących, które dostarczają informacji o stanie w jakim znajduje się cała objętość kontrolowanego elementu. Umożliwiają określenie ilości, wielkości i rozmieszczenia nieciągłości w materiale. Badania nieniszczące wykorzystują zjawisko rozchodzenia się fal o częstotliwości ultradźwiękowej, tzn. większej niż górna granica słyszalności ludzkiego ucha.
Urządzeniem przeznaczonym do przeprowadzania badań UT jest defektoskop ultradźwiękowy, którego zadaniem jest wzbudzenie głowicy ultradźwiękowej, a następnie odbiór i zobrazowanie impulsów wracających do głowicy. Jeżeli w badanym przedmiocie fala ultradźwiękowa napotyka na występujące nieciągłości materiałowe, to odbita część wiązki powracająca do głowicy powoduje powstanie impulsu świetlnego na defektoskopie. Na podstawie odległości miedzy impulsem echa niezgodności a impulsem początkowym ustala się dokładne położenie niezgodności. Badanie wyrobów takim sposobem określane jest jako metoda echa, w której wiązka fal wprowadzona do badanego przedmiotu zostaje przy użyciu głowic kątowych i prostych.

Metoda badań ultradźwiękowych znajduje

powszechne zastosowanie w takich dziedzinach jak:
- przemysł hutniczy i maszynowy,
- transport,
- kontrola produkowanych wyrobów i półwyrobów,
- wykrywania oraz obserwacji zachowania niezgodności pracujących konstrukcji.
Badania ultradźwiękowe UT pozwalają na zbadanie objętości materiału, która obejmuje spoinę oraz obszar leżący co najmniej 10 mm z obu jej stron.

Badania ultradźwiękowe umożliwiają wykrywanie

wszelkiego rodzaju nieciągłości materiałowych złączy spawanych oraz materiału podstawowego. Umożliwiają także lokalizację i rejestrowanie wykrytych niezgodności na głębokości i szerokości złącza. Badania UT są szczególnie przydatne do badania grubych elementów i wykrywania nieciągłości płaskich takich jak:
- pęknięcia,
- braki wtopienia i przetopu,
- rozwarstwienia materiału

W badania ultradźwiękowych można wyróżnić następujące techniki badań:

- metoda echa
- metoda przepuszczania
- metoda rezonansu
W automatycznych rodzajach badań nieniszczących połączeń spawanych coraz szersze zastosowanie znajdują metody takie jak TOFD (Time Of Flight Diffraction) lub PA (Phasey Array). Zaletami nowoczesnych metod są min.: lepsza wykrywalność niezgodności w porównania z klasyczną metodą ultradźwiękową i radiologiczną, dużą prędkość wykonywania badań, zmniejszenie kosztów kontroli oraz wymagań dotyczących przeszkolenia personelu wykonującego badania.
Przed wykonaniem badań ultradźwiękowych należy odpowiednio przygotować element do badań. Trzeba zwrócić szczególną uwagę na usunięcie z obszaru przesuwu głowicy wszelkiego rodzaju powłoki ochronne, rdze lub zgorzelinę, piasek oraz odpryski powstałe podczas spawania.

1