BADANIA WIZUALNE VT

Badania wizualne VT

Badania wiualne VT są podstawową

metodą badań nieniszczących, stosowaną do kontrolowania praktycznie wszystkich wytwarzanych wyrobów. Badania  polegają na dokładnych oględzinach zewnętrznych badanych przedmiotów. Kontrolować można zarówno odlewy, odkuwki, blachy oraz złącza spawane ze spoinami pachwinowymi i czołowymi na każdym etapie produkcji . Metoda VT pozwala na sprawdzenie poprawność elementów przygotowanych do spawania, sprawdzenie poprawność ich montażu, kontrolę poszczególnych warstw podczas spawania wielościegowego oraz wreszcie kontrolę końcową złączy spawanych. 

 

Badania wizualne są najtańszym i zarazem najprostszym sposbem kontroli jakości, cechująca się jednocześnie ogromną skutecznością i wszechstronnością. Dlatego właśnie badania VT są stosowane obowiązkowo dla wszystkich wykonanych na danym wyrobie złączy spawanych.  Z tego powodu przeprowadza się je na samym początku kontroli, przed wykonaniem radiografii, badań ultradzwiękowych czy powierzchniowych. Za pomocą kontroli wzrokowej oraz dokładnych pomiarów złącza można stwierdzić, czy zostało ono wykonane zgodnie z załączeniami projektowymi i czy spełniaj one wymogi dla określonego poziomu jakości. 

badania wizualne spoiny pachwinowej

Badania VT należy wykonywać

w warunkach w warunkach odpowiedniego oświetlenia – minimum 500 lx. Należy również pamiętać o zapewnieniu należytego dostępu do badanego obszaru. Odległość między okiem kontrolera a powierzchnią badaną powinna wynosić do 600 mm przy kącie widzenia minimum 30 stopni. Przyrządy stosowane w badaniach wizualnych to między innymi: spoinomierze, przymiary kątowe i liniowe, suwmiarki, lupy oraz źródła dodatkowego oświetlenia. W przypadku utrudnionego dostępu można zastosować lusterka inspekcyjne lub zaawansowane przyrządy optyczne.. W praktyce przemysłowej podczas badania złączy spawanych, oględzinom należy poddać spoinę oraz przylegający do niej obszar o szerokości 10 mm z obu jej stron. Takie postępowanie gwarantuje zazwyczaj przebadanie wszystkich wymaganych stref złącza spawanego obejmującego: spoinę, strefę wpływu ciepła oraz przylegający do niej materiał podstawowy. 

Badania wizualne można

podzielić na :

 

– badania wizualne pośrednie,

 

– badania wizualne bezpośrednie.

 

Metoda bezpośrednia oznacza, że między okiem kontrolera a badanym obszarem znajduje się nieprzerwana ścieżka optyczna.  Mogą one jednak być wspomagane soczewkami, boroskopami oraz fibroskopami.

 

Badania wizualne pośrednie natomiast jest rodzajem kontroli,w którym ścieżka optyczna zostaje przerwana a jej transmisja następuje z wykorzystaniem cyfrowych technologii takich jak: fotografia, wideoskopy oraz zrobotyzowane systemy badawcze.

 

Do najczęściej wykrywanych za pomocą badań wizualnych

nieciągłości materiałowych należą:

 

– pęknięcia,

 

– kratery,

 

– porowatość,

 

– podtopienia,

 

– wklęśnięcia lica i grani

 

– nieregularny kształt spoiny,

 

– nieodpowiednie wymiary złącza,

 

– przesunięcie brzegów spawanego materiału,

 

– rozprysk.

 

Wykorzystywana do oceny w przypadku wykonywania bada wizualnych norma PN-EN ISO 5817 przewiduje trzy klasy jakości złączy spawanych:

 

– B – wymagania ostre,

 

– C – wymagania średnie,

 

– D – wymagania łagodne.

 

Odpowiedni poziom jakości ustalany jest na podstawie rodzaju oraz wymiarów charakterystycznych ewentualnych niezgodności materiałowych. Porównanie przyporządkowanego poziomu jakości z wymaganym dla danego wyrobu poziomem jakości pozwala na podjęcie decyzji o pozytywnym lub negatywnym odbiorze końcowym. Wymagany poziom jakości powinien zostać ustalony na podstawie norm wyrobu lub stanowić uzgodnienie pomiędzy projektantem a użytkownikiem lub inwestorem, przed rozpoczęciem produkcji.

 

Personel przeprowadzający badania powinie charakteryzować się odpowiednim doświadczeniem, należytą wiedzą techniczną oraz znakomością odpowiednich przepisów, norm i wymagań związanych z technologią wykonywania badanych elementów. Zgodnie z wymaganiami normy PN-EN ISO 9712 – kontroler powinien posiadać odpowiednio dobry wzrok, przy czym stan tego wzroku powinien być kontrolowany co 12 miesięcy.  Należy również wspomnieć, że osobie przeprowadzającej badanie musi zostać udostępniona niezbędna dokumentacja kontrolna i produkcyjna.

 

Badania VT znajdują zastosowanie

w przypadku kontrolowania złączy spawanych każdego typu, odlewów oraz odkuwek.   Są wykonywane najcześciej, w wielu przypadkach obowiązkowo obejmując 100 % zakresu produkcyjnego. Pomimo swoich ograniczeń są bardzo szybką i niesamowicie skuteczną metodą. Badania wizualne VT złączy spawanych wykonuje się z reguły na elementach gotowych, podczas odbioru końcowego, w takim stanie jak je wykonano. W wyjątkowych sytuacjach, jeśli wymagają tego normy wyrobu, ustalenia z klientem lub umowy badania można przeprowadzić w innych fazach  procesu spawania. Badania mogą obejmować:

 

– badania wizualne przygotowanych do spawania elementów,

 

– badania wizualne w trakcie spawania,

 

– badania wizualne gotowych złączy spawanych,

 

– badania wizualne elementów po naprawie.

 

Pomiar wysokości lica spoiny pachwinowej
Badania wizualne grani spoiny obwodowej z wykorzystaniem lusterka inspekcyjnego