blog

Byultrarent

Zastosowanie badań RTG spoin

Badanie rentgenowskie (RTG) najczęściej kojarzy się z medycyną. I słusznie. Tymczasem badania RTG są również jednym z rodzajów szeroko pojętych tzw. badań nieniszczących, czyli badań, które pozwalają sprawdzić jakość produktu/półproduktu bez ingerencji w jego strukturę. Istnieje bowiem wiele artykułów, których po zakończeniu ich produkcji nie sposób rozebrać na tzw. części pierwsze bez szkody. A jednak – jakość to podstawa i trzeba ją sprawdzić. Tutaj w sukurs przychodzą nam badania NDT. Mogą dotyczyć samych elementów stricte montażowych, jak chociażby metalowych odkuwek itp., jak i łączeń spajających poszczególne elementy danego artykułu, czyli np. miejsc ich zespawania. Badania radiograficzne spoin cieszą się dużym zainteresowaniem, ponieważ są wyjątkowo precyzyjne i dają wysoki poziom pewności co do rzeczywistej jakości wykonania spoiny. Są wybierane pomimo tego, że badania radiograficzne uchodzą za szkodliwe dla ludzkiego organizmu, ponieważ ich dokładność okazuje się być warta zainwestowania nawet w specjalistyczne środki ochrony oraz ostrożności. Być może jest to także oferta właśnie dla Twojej firmy. 

Jaka jest szkodliwość RTG spoin?

To przeważnie najbardziej podstawowe pytanie przed jakim stoją przedsiębiorcy rozważający tego typu badania w swoich firmach. Jeżeli chodzi o badania RTG spoin szkodliwość ich może być wysoka, w związku z czym podejmowany jest szereg środków ostrożności jeszcze przed wykonaniem samych badań. Przede wszystkim warto zadbać o to, aby badania RTG odbywały się pod nieobecność możliwie największej liczby pracowników. W związku z tym nie jest niczym rzadkim to, że badania takie odbywają się nocą w tych zakładach, które nie pracują przez okrągła dobę. Tam, gdzie obowiązuje system pracy zmianowej – badania można przeprowadzać niejako rotacyjnie, ewakuując personel z fizycznie objętych badaniami obszarów. Wówczas teren, na którym mają miejsce badania RTG spoin lub innych elementów, zostają odpowiednio oznakowane, jako strefa nadzorowana i niebezpieczna ze względu na promieniowanie. Jest zatem całkowicie jasne, w jakie rejony zakładów właśnie w tym czasie nie należy się udawać.

Do czego służą badania radiograficzne?

Badania radiograficzne to nic innego, jak badania RTG, czyli tzw. prześwietlenie. Badania RTG należą do grupy popularnych badań nieniszczących (NDT – „non-destructive testing”), które wykonywane są na różnych etapach produkcji, w celu wykrycia nieścisłości i innych wad w zwartych, nierozerwalnych/niedemontowalnych elementach, m.in. w spoinach. Badania takie można zatem przeprowadzać zarówno na poszczególnych etapach produkcji jak i  po jej zakończeniu. Najczęściej badania takie przeprowadzane są kilkukrotnie: najpierw badane są poszczególne części składowe jeszcze podczas procesu produkcji, a następnie – produkt końcowy po jego zakończeniu. Jeżeli chodzi o RTG spoin badanie cena takiego badania jest uzależniona naturalnie od zakresu badań, długości ich trwania itp. Okazuje się jednak, że właśnie takie badania są najskuteczniejsze i ich koszt wkalkulowany w proces produkcji pozwala wytwarzać elementy wysokiej jakości przy zachowaniu atrakcyjnych cen. Badania NDT są przede wszystkim badaniami pozwalającymi na wyeliminowanie wad produktów jeszcze na etapie ich powstawania, dlatego pozwalają oszczędzić materiały i surowce, a także – niwelują straty spowodowane negatywnym wizerunkiem firmy na skutek wprowadzenia do obrotu wadliwych partii. Stanowią w związku z tym podstawę każdej produkcji gdzie stosowane są różnego typu spoiny. 

RTG spoin - dla jakich branż?

Wśród tych branż króluje chyba nadal branża budowlana, jednak badania RTG spoin przeprowadzane są regularnie również w branży motoryzacyjnej, jak i innych zajmujących się produkcją elementów składowych do maszyn oraz samych maszyn. Nie tylko metalowe elementy poddaje się takim badaniom. Podczas badań RTG bada się m.in.:

  • to czy struktura spoiny jest jednolita, czy posiada pory
  • czy spoina jest czysta, czy może zanieczyszczona

Dokładne prześwietlenie pozwala wykryć nawet najdrobniejsze ubytki i niedoskonałości, co przekłada się na pełną wiedzę na temat jakości samej spoiny. Dzięki badaniu radiograficznemu spoin Twoje produkty zawsze będą charakteryzowały się najwyższą jakością i pozostaną konkurencyjne na rynku, a nawet – mogą stać się symbolem wyrobów najwyższej jakości. Badania te są zatem szczególnie ważne w przypadku towarów kupowanych z niewielką częstotliwością, do których jakości klienci przywiązują dużą wagę, a kupowane są często dzięki opiniom i polecaniu przez znajomych. Dotyczy to zatem zarówno branży motoryzacyjnej jak i budowlanej, ale nie tylko.

Kiedy warto wykonać RTG spoin?

RTG spoin najlepiej wykonywać bezpośrednio po wykonaniu samych spoin w częściach składowych produktu docelowego, aby uniknąć konieczności jego późniejszego demontażu. Zawsze zatem wówczas, kiedy powstają kolejne spoiny wystarczy wykonać RTG i w momencie niewykrycia nieprawidłowości – można przystępować do dalszej pracy. Jeżeli jednak spoina jest wadliwa, to bez większych strat można wykonać ją ponownie. Niezależnie od tego najlepiej skonsultować się ze specjalistami od badań NDT, którzy wskażą optymalne momenty do przeprowadzania RTG w Twoim zakładzie. 

Byultrarent

Na czym polegają badania ultradźwiękowe odkuwek?

Badania nieniszczące, w tym ultradźwiękowe, polegają na nieinwazyjnym testowaniu efektów pracy, czyli gotowych produktów lub ich elementów składowych jeszcze na etapie produkcji. Począwszy od oględzin, poprzez ewentualne badania penetracyjne, za pomocą preparatów chemicznych, bądź inne typy badań NDT (non-destructive testing). Jednym spośród nich są m.in. badania ultradźwiękowe. Nie należą one do grupy badań NDT przeprowadzanych najczęściej, jednak w przypadku niektórych elementów, jak chociażby odkuwki czy też niektóre typy spoin, są wręcz niezbędne. Badania ultradźwiękowe odkuwek są jednymi z licznych badań ultradźwiękowych przeprowadzanych systematycznie przez specjalistów z zespołu ultrarent.pl. Zaufaj ekspertom i spraw, że wszystkie Twoje wyroby, nie tylko odkuwki, trafią do użytku w nienagannej formie. Zwłaszcza w przypadku tak jednolitych i spójnych elementów, jak metalowe odkuwki, bądź inne elementy metalowe, których efekt końcowy posiada jednolitą strukturę, takiego rodzaju badania są nieodzowne.

Badania ultradźwiękowe - co to jest?

Badania ultradźwiękowe, jak sama nazwa wskazuje, wykorzystują fale ultradźwiękowe do uzyskania ostatecznej oceny stanu badanego przedmiotu. Za pomocą specjalnej głowicy wytwarzane są ultradźwięki, wnikające w strukturę badanej powierzchni. Kiedy fale te napotkają na swojej drodze nieciągłości, urządzenie dostaje sygnał zwrotny w postaci impulsu, który informuje m.in. o:

  • głębokości na jakiej powstały niespójności
  • strukturze uszkodzeń
  • itp.

Badania ultradźwiękowe odkuwek pozwalają zatem na dokładne wykrycie potencjalnych nieciągłości/niezgodności w ich monolitycznej formie. Wszystkie badania nieniszczące mogą być przeprowadzane już na etapie części składowych ostatecznego wyrobu, dlatego warto zaangażować specjalistów już na samym początku złożonego procesu produkcji. Badania ultradźwiękowe są jednymi spośród tych badań NDT, które wymagają specjalistycznego sprzętu do ich przeprowadzenia. Nawet jednak, kiedy badania ograniczają się np. jedynie do oględzin, powinien przeprowadzać je wykwalifikowany fachowiec, który potwierdzi wyniki stosowną dokumentacją z tego zakresu. 

Na czym polega badanie ultradźwiękowe odkuwek?

Badanie odkuwek za pomocą ultradźwięków jest zatem badaniem właśnie tego typu. Ultradźwięki wnikają w odkuwki i za pomocą odpowiedniego sprzętu oraz czujnego oka specjalisty przeprowadzającego takie badania – wychwytywane są nieprawidłowości w spójnej strukturze odkuwek. Odkuwki są na tyle istotnymi półfabrykatami, że trudno pominąć etap ich badań nieniszczących za pomocą ultradźwięków. Jest to po prostu nieekonomiczne, gdyż jeśli chodzi o badania ultradźwiękowe odkuwek cena takich badań jest zazwyczaj znacząco niższa, niż straty, na szeroką skalę, spowodowane wyprodukowaniem wadliwych towarów w całości. Można wówczas utracić nie tylko pieniądze, ale także:

  • prestiż, renomę na rynku
  • zaufanie kontrahentów i klientów
  • mnóstwo surowców użytych do produkcji
  • itd.

Najlepiej zatem nie ryzykować i za relatywnie niewielkie kwoty zatrudnić zespół specjalistów z firmy zewnętrznej specjalizującej się właśnie w szerokim spektrum badań nieniszczących różnego typu. 

Kiedy warto zdecydować się na badanie ultradźwiękowe?

Wiedząc już co to badania ultradźwiękowe odkuwek, prawdopodobnie rozważasz również badania ultradźwiękowe spoin i innych elementów wytwarzanych przez Twoje przedsiębiorstwo produktów. Kiedy jeszcze najlepiej zdecydować się właśnie na ten typ badań nieniszczących? Oczywiście każdy produkt ostateczny, jak i jego półfabrykaty, mają różną strukturę oraz zróżnicowany potencjał pod względem efektywnych badań NDT. Właśnie dlatego najlepiej jest skonsultować się z przedstawicielami firmy profesjonalnie zajmującej się NDT. O ile w przypadku metalowych odkuwek badania ultradźwiękowe są wyborem całkowicie naturalnym, to jeżeli chodzi o konkretne typy badanych spoin w różnych elementach budujących dany produkt – nie są one takie oczywiste. I chociaż część spośród takich badań będą obejmowały badania UT (ultradźwiękowe), to tylko specjalista określi dokładnie, czy mają one swoje skuteczne zastosowanie i po prostu sens przeprowadzenia w przypadku konkretnego typu spoiny. Ewentualnie – zaproponuje inny typ badań NT w danym przypadku.

W jakich branżach ważne są badania ultradźwiękowe?

Badania ultradźwiękowe odkuwek są zatem jedynie przykładem jednego z wielu rodzajów badań nieniszczących UT. Badanie z tej grupy stosowane są powszechnie w bardzo licznych branżach, wszędzie tam, gdzie mamy do czynienia z elementami, albo końcowymi efektami pracy, o jednolitej, zwartej strukturze. Przykładem takich elementów są metalowe odkuwki, jednak można sobie wyobrazić naprawdę liczne elementy podobne do odkuwek pod względem ich struktury. A zatem badania nieniszczące UT wykorzystywane są powszechnie w branżach:

  • budowlanej
  • produkcji maszyn praktycznie wszelkiego typu
  • produkcji podzespołów, drobnych elementów konstrukcji
  • itd.

Niezależnie od tego, czy potrzebujesz badań ultradźwiękowych odkuwek, czy innych elementów – warto zapoznać się z naszą ofertą. Ponadto, jeżeli masz wątpliwości co do konieczności przeprowadzenia takich, a nie innych badań NDT w Twojej firmie – skontaktuj się z nami, chętnie je rozwiejemy.

Byultrarent

Zastosowanie badań penetracyjnych PT

Badania penetracyjne, popularnie zwane PT, stosuje się w celu wykrycia otwartych niezgodności spawalniczych znajdujących się zarówno na powierzchni spoiny, jak i wewnątrz niej, jeśli niezgodność sięga powierzchni. Jest to jedna z metod nieniszczących, a więc w wyniku przeprowadzanych badań nie dochodzi do naruszenia struktury spawanego złącza. Jest to również jedna z najstarszych i najprostszych metod umożliwiających wykrycie nieszczelności w spawanych konstrukcjach. Wykrywa wady nawet o wielkości 0,001 milimetra.

PT ­– co to za badanie

Można powiedzieć, że badanie PT w głównej mierze opiera się na dwóch zjawiskach fizycznych – kapilarności oraz dyfuzji. Dzięki zdolności podciągania płynów ku górze przez kapilary, ciecz, jaką jest penetrant, wnika w najmniejsze szczeliny badanej powierzchni, nawet wbrew grawitacji. Następnie wywoływacz wyciąga ją na zewnątrz siłami dyfuzyjnymi, ujawniając ewentualne niezgodności spawalnicze.
Metoda penetracyjna znajduje zastosowanie przy badaniu zarówno materiałów metalicznych, jak i niemetalicznych. Jest stosowana jako alternatywa badań magnetyczno-proszkowych w przypadku materiałów niemagnetycznych. Nie nadaje się jednak do badania powierzchni porowatych, ponieważ stosowany penetrant wnikałby w strukturę materiału, co mogłoby zafałszować wyniki. Badania PT można przeprowadzać już w trakcie wytwarzania i produkcji obiektu, ale też kontrolnie w okresie eksploatacji. Badania penetracyjne pozwalają na wykrycie takich niezgodności jak:

  • wgłębienia,
  • nieszczelności,
  • głębokie rysy,
  • pęknięcia i mikropęknięcia,
  • rozwarstwienia,
  • wżery,
  • porowatości powierzchniowe,
  • przyklejenia brzegowe,
  • podtopienia.

Przebieg badania PT

Badanie penetracyjne zawsze składa się z kilku niezmiennych punktów:

  • Dokładnego oczyszczenia, odtłuszczenia i wysuszenia badanej powierzchni – w tym celu można użyć zmywacza.
  • Naniesienia na badaną powierzchnię penetrantu, który wnika w najmniejsze szczeliny dzięki zjawisku włoskowatości cieczy.
  • Usunięcia nadmiaru penetrantu zmywaczem – wodą lub rozpuszczalnikiem.
  • Naniesienia cienkiej warstwy wywoływacza, który wskazuje niezgodności poprzez wyciąganie z nich penetrantu.
  • Przeprowadzania oględzin (w świetle białym lub ultrafioletowym) i zapisania wyników.
  • Posprzątania badanej powierzchni.

Aby wyniki badania były wiarygodne, powinno być ono przeprowadzone na powierzchni, której temperatura jest wyższa niż 10°C, ale nie przekracza 50°C. Dokładne wytyczne powinny być umieszczone na opakowaniach używanych specyfików, a więc penetrantu, zmywacza i wywoływacza. Istnieją oczywiście preparaty, które można stosować nawet przy -10°C, a także takie przeznaczone specjalnie do badań w wysokiej temperaturze.

Prawidłowe nanoszenie penetrantu i wywoływacza

W zależności od producenta penetranty różnią się składem chemicznym, a także gęstością, lepkością, temperaturą zapłonu i wrzenia, napięciem powierzchniowym czy toksycznością. Są najczęściej barwy czerwonej lub fluorescencyjne. W przypadku tych drugich efekty badania widoczne są dopiero w świetle ultrafioletowym. Można nanieść je na powierzchnię metodą natryskową lub za pomocą pędzla. Czas penetracji jest uzależniony od rodzaju penetrantu, temperatury, a także wielkości ewentualnych wad. Optymalny czas powinien być zawsze umieszczony na opakowaniu specyfiku. Wynosi on najczęściej od 5 do 60 minut. Przy usuwaniu nadmiaru penetrantu zmywaczem (rozpuszczalnikiem lub wodą) należy uważać, by aplikowany strumień nie wypłukał penetrantu z ewentualnych niezgodności – nie może być więc nakładany pod zbyt wysokim ciśnieniem. Dla bezpieczeństwa można nałożyć go przy pomocy szmatki.

Wywoływacze występują w postaci płynu lub proszku nakładanego bezpośrednio na powierzchnię lub przeznaczonego do uprzedniego wymieszania z wodą. Przeważnie mają kolor biały, na którego tle wyraźnie odznaczają się resztki penetrantu. Czas wywoływania również można znaleźć na opakowaniu produktu, orientacyjnie wskazuje się, że powinien być on dwa razy dłuższy niż czas penetracji. Z reguły penetranty, zmywacze i wywoływacze sprzedawane są w jednym zestawie. Substancje te nierzadko są toksyczne, dlatego przy przeprowadzaniu badania penetracyjnego należy zadbać o odpowiednią wentylację pomieszczenia. Sposób i warunki prowadzenia badań penetracyjnych są dokładnie określone normami ISO.

Ile kosztuje badanie PT?

Badania penetracyjne są jedną z tańszych metod badań nieniszczących. Najczęściej ich cena wynosi około 30 – 40 zł netto za metr bieżący spoiny, jednak zawsze konieczna jest indywidualna wycena, uzależniona od wielkości poddawanego badaniu elementu, a także rodzaju oraz grubości materiału, z którego został wykonany. Niska cena związana jest z faktem, że badanie to jest proste i szybkie w wykonaniu, a także nie wymaga profesjonalnej aparatury czy narzędzi – wystarczą trzy podstawowe specyfiki. Równocześnie także wynik badania jest prosty do zinterpretowania. Mimo prostoty wykonania, która stanowi niebywałą zaletę, badania PT są wskazywane jako wysoce skuteczne w wykrywaniu otwartych niezgodności.

Byultrarent

Na czym polega defektoskopia ultradźwiękowa?

Ultradźwięki znajdują dziś zastosowanie w wielu przeróżnych dziedzinach, począwszy od medycyny i fizjoterapii, przez obróbkę żywności, a kończąc na kosmetyce. Można je stosować także do badań właściwości materiałów i spoin.

Defektoskopia ultradźwiękowa – co to jest?

Badania ultradźwiękowe spoin inaczej zwane defektoskopią ultradźwiękową są jedną z metod badań nieniszczących spoin. Ich największą zaletą jest to, że umożliwiają wykrycie nieciągłości spawalniczych znajdujących się wewnątrz badanego materiału. Przeprowadza się je za pomocą urządzenia zwanego defektoskopem ultradźwiękowym.

Na czym polega defektoskopia ultradźwiękowa?

Defektoskopia ultradźwiękowa wykorzystuje zjawisko rozchodzenia się fal znajdujących się poza granicą słyszalności ludzkiego ucha. Za pomocą defektoskopu dźwiękowego wytwarza się fale dźwiękowe wędrujące wewnątrz badanego elementu. Jeśli w elemencie występuje niezgodność, fala odbije się od niej, a informacja o tym fakcie trafi do defektoskopu, co zostanie natychmiast odnotowane przez badającego specjalistę. Aby ustalić dokładną lokalizację nieciągłości, należy porównać ze sobą odległość impulsu początkowego i impulsu echa.

Metody badań ultradźwiękowych

Najczęściej stosowaną metodą badań UT jest metoda echa. Polega ona na wytworzeniu fali dźwiękowej, która następnie odbija się od ewentualnej nieciągłości w materiale. Określenie położenia wady jest możliwe poprzez zmierzenie czasu upływającego od chwili wysłania fali w głąb badanego materiału do chwili jej powrotu po odbiciu. Powrót impulsów odbitych nazywamy echem wady materiałowej, stąd nazwa tej metody. Fala niekoniecznie musi odbić się od wady, odbicie następuje również od powierzchni ograniczających. Jeśli fala bez przeszkód dotrze i odbije się od przeciwległej krawędzi, oznacza to, że w powierzchni nie ma defektów.

Metoda cienia/przepuszczania polega na wprowadzeniu fal ultradźwiękowych z jednej strony badanego materiału i odbieraniu ich z drugiej strony, równocześnie obserwując ich natężenie. Jeśli fale dźwiękowe na swojej drodze napotkają nieciągłość, odbiją się od niej, co spowoduje osłabienie fal docierających do głowicy odbierającej. Do skorzystania z tej metody konieczny jest dostęp do badanej powierzchni z obu stron. Zalecane jest, by badana powierzchnia była cienka, ponieważ metoda cienia nie umożliwia określenia głębokości, na której znajduje się wada.
Metoda rezonansowa, tak jak metoda echa, oparta jest na zjawisku odbicia fal ultradźwiękowych od nieciągłości, jednak w jej przypadku obserwuje się nałożenie się na siebie fal padających i odbitych.

Kiedy warto zdecydować się na badanie ultradźwiękowe?

Metoda ultradźwiękowa największą efektywność osiąga podczas badań elementów grubszych niż 8 milimetrów. Świetnie nadaje się do kontroli grubości materiału, pozwalając na stałą kontrolę jego zużycia w okresie eksploatacji. Często do przeprowadzenia badania tą metodą nie jest nawet konieczne przerwanie pracy obiektu. Warto zdecydować się na badanie UT, gdy zależy nam na szybkiej kontroli wnętrza elementu. Dzięki niej możliwe jest wykrycie takich niezgodności w materiale jak:

  • pęknięcia,
  • braki przetopu,
  • rozwarstwienia materiałowe,
  • porowatości,
  • nieszczelności,
  • rysy,
  • pęcherze.

Zdecydowanymi zaletami defektoskopii ultradźwiękowej są:

  • szybkość diagnozy,
  • bezpośredni dostęp do wyników,
  • uniwersalność,
  • wysoka skuteczność,
  • kompaktowa aparatura,
  • możliwość precyzyjnego określenia lokalizacji wad,
  • bezpieczeństwo dla człowieka.

Badania ultradźwiękowe nie są jednak wolne od wad. Jako najważniejsze z nich wskazuje się konieczność posiadania odpowiednich kwalifikacji potrzebnych do kalibracji urządzenia i odczytania wyników, trudności w zbadaniu elementów o niewielkich wymiarach oraz słabe zastosowanie do powierzchni gruboziarnistych i niejednorodnych. Prowadzenie badań UT często wymaga także zastosowanie tzw. warstwy sprzęgającej, która ułatwia fali przejście pomiędzy ośrodkami, eliminując powietrze między nimi. Ten fakt również uważany jest za wadę tej metody. Do stworzenia warstwy sprzęgającej można wykorzystać klej do tapet, smar, glicerynę, a nawet miód pszczeli.

W jakich branżach ważna jest defektoskopia ultradźwiękowa?

Defektoskopia ultradźwiękowa ma dwa podstawowe zastosowania – wykrywanie wad wewnętrznych materiału oraz pomiar jego grubości. Przy jej pomocy przeprowadza się diagnostykę kontrolną oraz diagnostykę eksploatacyjną. Pierwsza z nich dotyczy produkcji m.in.:

  • rur,
  • prętów,
  • szyn kolejowych,
  • opon samochodowych,
  • elementów amunicji,
  • połączeń spawanych czy zgrzewanych.

Diagnostykę eksploatacyjną przeprowadza się natomiast na:

  • złączach spawanych mostów,
  • nitowanych poszyciach samolotów,
  • rurociągach pod ciśnieniem,
  • zamontowanych szynach kolejowych.

Badania ultradźwiękowe mają więc szerokie zastosowanie w wielu sektorach, a w szczególności w przemyśle ciężkim, hutniczym, maszynowym, transportowym oraz produkcyjnym. Ze względu na mały rozmiar aparatury świetnie nadają się do pracy na wysokościach oraz w trudnodostępnych miejscach, a także do obserwacji niezgodności znajdujących się w urządzeniach będących nieustannie w użyciu.

Byultrarent

Czym są badania penetracyjne PT?

Badania penetracyjne PT należą do metod nieniszczących. Taka kontrola pozwala na określenie ciągłości powierzchni i jest wykorzystywana podczas analizy materiałów ferromagnetycznych, a także stopów lekkich i stali austenitycznej. To skuteczny sposób, dostarczający precyzyjnych wyników pomiarowych.

Badania penetracyjne PT – co to jest?

Co to badania penetracyjne? Ta metoda weryfikacji ma charakter nieniszczący – oznacza to, że struktura analizowanego materiału nie ulega uszkodzeniu podczas przeprowadzania kontroli. Ideą badań penetracyjnych PT jest wykrywanie nieciągłości w odkuwkach i odlewach, połączeniach spawanych i lutowanych, a także w obrębie wyrobów obrabianych plastycznie. Kontrola jest również przeprowadzana na tworzywach sztucznych, szkle oraz ceramice. Efektem analizy jest wykrycie ewentualnych wgłębień, nieszczelności, rys lub pęknięć i porowatych fragmentów.

Wyjaśniając co to badania penetracyjne PT, należy wspomnieć, że to metoda niedroga w realizacji, a na dodatek proces kontroli materiału może być przeprowadzony stosunkowo szybko. Jednocześnie taki sposób kontroli zapewnia wysoki poziom skuteczności w kontekście wykrywania wad oraz niedoskonałości. Warto pamiętać, że analiza w formie badań penetracyjnych PT może być trudna w przypadku powierzchni porowatych. Kontrolowana powierzchnia musi być oczyszczona i odtłuszczona. Wówczas możliwe jest znalezienie wad otwartych. Badanie ma zastosowanie dla spoin oraz głównych fragmentów materiału.

Podczas przeprowadzania badań penetracyjnych PT wykorzystuje się trzy podstawowe odczynniki. Są nimi:

  • barwnego lub fluorescencyjnego penetrantu,
  • zmywacza,
  • wywoływacza.

Wskazania powierzchniowe pojawiają się w momencie, gdy ciecz zaczyna się poruszać. Wówczas powstaje zjawisko woskowartości, a penetrant wnika w głąb szczelin w materiale. Substancja ta jest usuwana przy pomocy zmywacza. Aby penetrant wypłynął z miejsc, gdzie pojawiają się wady, wykorzystuje się tak zwany „wywoływacz”. Dzięki kontrastom zauważyć można precyzyjne wskazania.

Dla kogo badania PT?

Badania PT są wykorzystywane w przemyśle – cieszą się szczególną popularnością w organizacjach tworzących złącza spawane, odlewy oraz odkuwki. Zaletą tego rodzaju kontroli jest możliwość przeprowadzenia analizy zarówno na etapie produkcji, jak i po zakończonym etapie wytwórczym. W przeciwieństwie do metody megnatyczno-proszkowej, badania PT pozwalają poddawać weryfikacji jakościowej materiały diamagnetyczne i paramagnetyczne, czego przykładem jest na przykład aluminium. Zaletą tego rozwiązania jest stosunkowo niska cena – profesjonalne firmy świadczące usługi z zakresu badań nieniszczących nie potrzebują zaawansowanej aparatury, aby przeprowadzić kompleksową kontrolę materiału.

Warto wiedzieć nie tylko co to badania PT, ale również, z czego się składają. Specjaliści przeprowadzają je skrupulatnie i dokładnie, aby wykryć wszystkie nieprawidłowości w trakcie analizy materiału. Poszczególne kroki podejmowane podczas kontroli to:

  • oczyszczenie powierzchni i przygotowanie materiału do badania,
  • aplikacja penetrantu,
  • usunięcie nadmiaru substancji,
  • aplikacja wywoływacza,
  • kontrola materiału,
  • ocena wyników,
  • ewentualne czyszczenie końcowe.

Badania PT dają wiarygodne i dokładne wyniki. To metoda nieniszcząca, dlatego kontrolowany materiał nie ulega negatywnym efektom analizy. Procedura ta może być wdrożona na wyrobie gotowym lub surowcu wykorzystywanym podczas produkcji.

Badania penetracyjne PT

Dlaczego warto wykonywać badania PT?

Badania PT o charakterze penetracyjnym zapewniają skuteczność, a koszt ich przeprowadzenia nie jest wygórowany. W ten sposób przedsiębiorstwo przemysłowe może zweryfikować jakość wyrobu lub surowca (zarówno wady technologiczne, jak i produkcyjne). Badania PT są w stanie wykazać:

  • pojawiające się pęknięcia i porowatości odlewnicze,
  • nawet niewielkie rysy i wgłębienia będące wynikiem procesów obróbki mechanicznej,
  • zakucia i zawalcowania,
  • pęknięcia i pory spoin,
  • pęknięcia powstałe na skutek obróbki cieplnej, cieplno-chemicznej oraz obróbki szlifierskiej.

Ogromnym atutem badań penetracyjnych PT jest wszechstronność. To analiza, które może być przeprowadzona na niemal dowolnym typie materiału, bez względu na kształty oraz wymiary. Co więcej, skomplikowane powierzchnie o nieszablonowej budowie nie są problemem w przypadku weryfikacji tym sposobem. Istotne jest jednak odpowiedzialne podejście do procedury przeprowadzania badania penetracyjnego PT. Przede wszystkim powierzchnia powinna być czysta, pozbawiona zabrudzeń lub ewentualnych zanieczyszczeń. Wówczas wyniki kontroli będą wiarygodne.

Badania penetracyjne PT powinni przeprowadzać wykwalifikowani specjaliści. Jeżeli chcesz przeanalizować jakość wyrobu lub surowca, skontaktuj się z naszym zespołem. Tego rodzaju usługę świadczymy w UltraRent, a nasza oferta skierowana jest do klientów z całej Polski. Dodatkowo pragniemy przypomnieć, że poza badaniami penetracyjnymi PT proponujemy także inne metody weryfikacji – również nieniszczące. Dzięki nim powierzchnia zostanie kompleksowo skontrolowana, bez uszkodzenia materiału.

Byultrarent

Czym są badania nieniszczące?

Badania nieniszczące to kontrola przeprowadzana między innymi w zakładach przemysłowych. Nie zawsze proces ten wygląda dokładnie w ten sam sposób – metodę przeprowadzania analizy dobiera się na podstawie charakterystyki badanego materiału. Czym w praktyce są badania nieniszczące i co należy o nich wiedzieć?

Badania nieniszczące – co to jest?

Chcesz wiedzieć, co to badania nieniszczące? To proces opierający się na analizie materiału – na przykład wyrobu gotowego, półproduktu lub surowca. Taka kontrola jest przeprowadzana przede wszystkim w zakładach przemysłowych, gdzie następuje łączenie różnych konstrukcji, na przykład poprzez spawanie. Następnie należy ocenić ich jakość oraz bezpieczeństwo – to właśnie wtedy przydają się badania nieniszczące. Wyróżnia się szereg metod kontroli, a wybór konkretnego sposobu na analizę materiału uzależniony jest od typu konstrukcji. Bardzo często łączy się kilka technik, aby ostatecznie uzyskać wiarygodne wyniki na temat kontrolowanego materiału. Nie bez powodu zakłady przemysłowe decydują się na takie rozwiązanie. Specjaliści oferujący przeprowadzanie badań nieniszczących posiadają nie tylko wiedzę, ale również dysponują narzędziami, które umożliwiają ocenę jakości złączy spawanych oraz innych konstrukcji. Kontroluje się precyzję wykonania danego elementu, ewentualne defekty oraz niedociągnięcia. Nawet najbardziej doświadczony inżynier niedysponujący stosownym sprzętem nie jest w stanie samodzielnie wdrożyć takiej analizy. Wspominając o tym, co to jest badanie nieniszczące, warto wiedzieć, że kontrolę mogą przeprowadzać tylko wykwalifikowani i certyfikowani specjaliści dysponujący stosownymi uprawnieniami.

Badania NDT – co to jest?

Zapoznając się z informacjami o badaniach nieniszczących możesz natrafić na skrót NDT. Co to jest? W praktyce badania NDT są dokładnie tym samym, co badania nieniszczące. Skrót oznacza „non-destructive testing”. Możesz więc często spotkać się z takim oznaczeniem w kontekście kontroli różnego rodzaju materiałów przemysłowych. Na popularność przeprowadzania takiej usługi wpływ wywierają między innymi wymogi klientów oraz przepisy dotyczące bezpieczeństwa. Badania NDT pozwalają określić niezawodność danego wyrobu. Jednocześnie taka analiza nie narusza konstrukcji, więc badany element może być następnie oddany do użytku (o ile kontrola przyniosła wynik pozytywny). Warto wiedzieć nie tylko co to jest badanie NDT, ale również, kiedy się je przeprowadza. Choć kontrola najczęściej ma miejsce na etapie produkcji, nic nie stoi na przeszkodzie, aby analiza obejmowała konstrukcje i urządzenia będące w eksploatacji. Kontrola pozwala wykryć ewentualne nieciągłości materiałowe, co może świadczyć o niskiej jakości wyrobu oraz ewentualnym zagrożeniu dla użytkowników. Materiały z pozytywnym wynikiem takiej kontroli są zdatne do użytkowania, a przy tym całkowicie bezpieczne. Skoro wyjaśniliśmy, co to badania NDT, warto również wspomnieć, kto najczęściej z nich korzysta.

Dla kogo badania NDT?

Badania NDT są przede wszystkim stosowane przez zakłady przemysłowe zajmujące się produkcją konstrukcji metalowych, odlewów, złącz spawanych, rur oraz innych wyrobów, które przerabia się plastycznie. Taka kontrola pozwala zweryfikować niezawodność materiału, co jest szczególnie przydatne na etapie koncepcyjnym, gdy produkt jeszcze nie trafił do seryjnej produkcji. W ten sposób przedsiębiorstwo może zminimalizować koszty związane z wytwarzaniem oraz ewentualnymi przestojami. Badania NDT pozwalają również skutecznie podnosić jakość produkowanych wyrobów. Choć taka kontrola jest kojarzona przede wszystkim z analizą metalów, może być wprowadzona również w przypadku innych materiałów. Konieczne jest jednak zastosowanie dopasowanej metody, która przyniesie wiarygodne wyniki. Dlatego badania NDT dzielą się na różne rodzaje. Poszczególne techniki przeprowadza się w inny sposób, zwykle przy wykorzystaniu profesjonalnego wyposażenia. Kontrola ma charakter nieinwazyjny, więc nie niszczy analizowanego materiału.

Rodzaje badań nieniszczących

Warto nieco lepiej poznać rodzaje badań nieniszczących. Poszczególne techniki mogą być ze sobą łączone, aby ostatecznie kontrola była kompleksowa i jak najbardziej rzetelna. Podstawowe rodzaje badań nieniszczących to:

  • Badania wizualne VT – kontrola bez wykorzystania dodatkowych narzędzi. Pozwala określić jakość wyrobu na podstawie doświadczenia specjalistów przeprowadzających analizę.
  • Badania penetracyjne PT – to weryfikacja potencjalnych niezgodności powierzchniowych. Kontrola PT sprawdza się w przypadku materiałów o niskim poziomie porowatości.
  • Badania magnetyczno proszkowe MT – w takim badaniu wykorzystuje się pole magnetyczne w celu weryfikacji ewentualnych niedociągnięć i błędów. Kontrola odbywa się również przy użyciu proszku ferromagnetycznego.
  • Badania ultradźwiękowe UT – weryfikacja spoin umożliwiająca wykrycie słabych punktów wewnątrz materiału.
  • Badania radiograficzne RT – uznawane za jedne z najbardziej wiarygodnych ze względu na dokładność. To szczególnie popularna kontrola dla elementów ciśnieniowych. 
  • Badania termowizyjne TT – narzędzia termowizyjne wskazują obszary, gdzie występuje różnica temperatur. Kontrola ta przydaje się podczas analizy pracy maszyn, dodatkowo pozwala zlokalizować wycieki.

Wybór konkretnej metody badawczej uzależniony jest od typu materiału, który będzie poddawany kontroli. Zwykle pierwszą techniką jest analiza wizualna, a dzięki ocenie możliwe jest wskazanie, jakie kolejne techniki zastosować, aby dokładnie zweryfikować jakość badanego materiału.

Byultrarent

Badania PMI

PMI (Positive Metal Indentification) to jedna z metod zaliczanym do  badań nieniszczących pozwalająca na identyfikację stopów metali na podstawie ich składu chemicznego. Badania PMI pozwalają na zweryfikowanie jakości stosowanego materiału pod kątem jego odporności na wysokie temperatury, właściwości antykorozyjnych, spawalności i innych właściwości użytkowych. Ma to kluczowe znaczenie podczas zapewniania bezpieczeństwa wielu urządzeń i instalacji, szczególnie tych pracujących na parametrach niebezpiecznych czyli wysokich ciśnieniach, temperaturach oraz transportujących i przetwarzających czynniki łatwopalne, trujące i toksyczne.

Ponieważ wymagania wielu branż przemysłowych nieustannie się zwiększają zapotrzebowanie na badania PMI stale rośnie.

Metoda PMI to jedna z metod nieniszczących pozwalająca  na wykonanie badań w terenie dzięki zastosowaniu przenośnych analizatorów o niewielkich gabarytach. Oczywiście badania można wykonać w warunkach laboratoryjnych na bardziej rozbudowanych spektrometrach.

Natomiast z powodu nieustannego rozwoju technologii przenośne analizatory w większości przypadków spełniają wszystkie potrzebne wymogi a ich zastosowanie jest wystarczające.

Jak wygląda badanie ?

Jak pisałem już wcześniej badania PMI opierają się na analizie stopów metali oraz ich identyfikacji na podstawie składu chemicznego. Metoda jest zaliczana do grupy badań nieniszczących ponieważ badanie nie wymaga przygotowania specjalnych próbek do badań czyli uszkodzenia badanego materiału. 

Wyniki pomiarów są przedstawienie w postaci procentowego stężenia pierwiastków. Wiele spektrometrów oferuje automatyczne dopasowanie dokładnego gatunku badanego materiału. Metoda jest prosta, daje bardzo jednoznaczne wyniki. A to wszystko można osiągnąć w zaledwie kilka sekund. Sama obsługa nowoczesnych, cyfrowych spektrometrów również nie stanowi problemów dla przeciętnego kontrolera.

Spektrometry stosowane w badaniach PMI są dostępne w wielu różnych wariantach.

W jakim celu wykonuje się badania PMI ?

Specyfikację i wymogi materiałów stosowanych w przemyśle nieustannie się zmieniają wraz z ciągłym rozwojem przemysłu. Przez to zapotrzebowanie na testy PMI staje się również coraz bardziej popularne. Ze względów ekonomicznych przestoje w zakładach produkcyjnych, rafineriach wykonywane są coraz rzadziej przez co od stosowanych materiałów wymaga się dłuższej żywotności. Dodatkowo rozwój metalurgii sprawił, że na budowach i w zakładach produkcyjnych stosuje się bardzo szeroką gamę materiałów, która są nie do odróżnienia gołym okiem.

Wielu inwestorów wymaga badań PMI n SWOICH Projektach po to aby potwierdzić stosowanie właściwych materiałów przez wykonawcę. Dodatkowo badania są w stanie potwierdzić skład chemiczny podany przez producenta materiału. Zamiast opierać się na certyfikatach dostarczanych przez wytwórcę badania PMI umożliwiają w sposób szybki ale również bardzo precyzyjny określenie rzeczywistego składu chemicznego materiału.

Dla wykonania popranego złącza spawanego bardzo istotne jest również zastosowanie odpowiedniego materiału dodatkowego. Badania PMI złączy spawanych są w stanie dostarczyć nam dokładnych informacji na temat składu chemicznego spoiny.

Świadomość stosowania badań PMI może przynieść szereg korzyści. Dokładne i kompleksowe inspekcje mogą przynieść szereg korzyści ekonomicznych w postaci dłuższych żywotności produktów oraz poprawić bezpieczeństwo poprzez zmniejszenie ryzyka wystąpienia wypadku.

Gdzie badania PMI są już powszechnie stosowane:

Badania PMI  są powszechnie stosowane w następujących obszarach przemysłowych:

  • elektrownie jądrowe i konwencjonalne,
  • rafinerie i zakłady chemiczne,
  • do kontroli wyrobów takich jak: blachy, kolana, trójniki, kołnierze itp.,
  • do badania odlewów,
  • zbiorniki ciśnieniowe, zawory i inne odpowiedzialne komponenty,
  • komponenty wykorzystywane w lotnictwie,
  • sprzęt medyczny i spożywczy,

Wiele wypadków przemysłowych jest związanych z awariami integralności mechanicznej. Przykładami tego typu sytuacji są eksplozję i wycieki czynników wynikające w związku z występowaniem pęknięć korozji naprężeniowej oraz niewystarczająca wytrzymałość połączeń spawanych.

Najszersze zastosowanie badania Positive metal identyfication znajdują w energetyce i przemyśle naftowym. Wiele dużych firma wymaga aby każda rura, kolano, zawór, kołnierz oraz złącze spawane zostało skontrolowane za pomocą spektrometru. W przypadku badań złączy spawanych kontrola obejmuje skład chemiczny spoiny oraz SWC. Badania PMI są obecnie powszechnie stosowane na wielu poważnych inwestycjach w energetyce oraz przemyśle petrochemicznym.

Badania PMI znajdują coraz szersze zastosowanie w branży odlewnictwa. W przypadku odlewów o dużych gabarytach użycie przenośnego spektrometru jest bardzo pożądane ze względu na brak konieczności ich transportowania do laboratorium.

Globalizacja jest kolejnym czynnikiem zwiększającym zapotrzebowanie na badani PMI. Wielu nabywców ze względu na wiele czynników ekonomicznych decyduje się na zakup produktów z innego kraju a bardzo często nawet z innego kontynentu. Przenośmy spektrometr umożliwia nabywcy w szybki i łatwy sposób zweryfikowanie jakości otrzymanego produktu.

Ponieważ specyfikacje materiałów stosowanych w przemyśle są coraz bardziej szczegółowe zapotrzebowanie na testy PMI nieustannie rośnie na przestrzenni ostatnich lat.

Metody PMI

Istnieją dwie główne technologie stosowane do identyfikacji stopów w technice PMI – są to : fluorescencja  rentgenowska (XRF) oraz optyczna spektroskopia emisyjna (OES).

Spektrometry XRF w swoich analizach wykorzystują wiązkę promieniowania rentgenowskiego, a dokładnie wystawiają na jej działanie badany wyrób. Atomy materiałów, z którego wykonano przedmiot badań pochłaniają energię promieniowania rentgenowskiego, pozostają przez chwilę w stanie wzbudzenia po to by następnie wyemitować promieniowanie wtórne. Każdy pierwiastek chemiczny emituje promieniowanie rentgenowskie o innej energii. Za pomocą pomiaru intensywności i rodzaju emitowanego promieniowania wtórego, spektrometr może z łatwością przeprowadzić jakościową oraz ilościową składu chemicznego badanego materiału.

W przypadku techniki OES atomy również zostają wzbudzone, jednak energia potrzebna do do wykonania tej czynności pochodzi z iskry utworzonej pomiędzy badanym obszarem a specjalną elektrodą. W przypadku tej techniki energia iskry powoduje, że elektrony w badanym materiale emitują światło, które zostaje następnie w sposób jakościowy i ilościowy przeanalizowane przez spektrometr. Pomimo tego, że metoda OES jest uważana za metodę nieniszczącą, po wykonaniu badania na kontrolowanym materiale zostaje niewielki ślad spowodowany przez iskrę.

Wady i zalety obu technik

Zarówno jedna jak i druga technika ma swoje wady i zalety. Spektrometry XRF są łatwe w użyciu, posiadają małe gabaryty i lekką wagę a badana powierzchnia nie wymaga specjalnego przygotowania. Niestety posiadają ograniczenia co do liczby materiałów jakie są w stanie skontrolować. Dodatkowo pojawią się problem z  promieniowaniem rentgenowskim. Urządzenia generujące wiązkę promieniowania rentgenowskiego wymagają specjalnego pozwolenia uzyskanego od Państwowej Agencji Atomistyki.

Spektrometry OES posiadają większe gabaryty. W ich przypadku przygotowanie próbki do badań ma dużo większe znaczenie ale praktycznie nie posiadają ograniczeń co do zdolności analizowania pierwiastków znajdujących się w większości dostępnych metali. Spektrometr OES posiada przewagę podczas pomiarów pierwiastków lekkich takich jak węgiel i aluminium.

Podsumowanie:

Uważamy, że badania PMI to bardzo ciekawa, praktyczna oraz rozwojowa metoda badań NDT. Zapotrzebowanie na badania nieustannie się zwiększa. Głównymi zaletami metody jest szybkość i dokładność wykonywanych pomiarów.

Na przestrzeni ostatnich lat nastąpił również bardzo duży rozwój samych urządzeń do badań PMI. Dla przykładu – jeszcze 10 lat temu przenośne analizatory XRF ważyły 10 kilogramów i potrzebowały około 30 sekund na wykonanie pomiaru. Obecnie ze względu na znaczący rozwój technologii zminiaturyzowanych lamp rentgenowskich oraz elektroniki takie przyrządy mogą ważyć mniej niż 2 kilogramy i wykonać pomiar w mniej niż 5 sekund.

Na rysunku dostępne są również nowoczesne pakiety oprogramowania do analizy danych, ich łatwego przesyłania i drukowania. Urządzenia mogą komunikować się z komputerami bezprzewodowo.  Wiele przenośnych analizatorów najnowszej generacji pozwala osiągnąć wyniki pomiarów zbliżone dokładnością do urządzeń stacjonarnych jednak dodatkowo posiadają ogromną zaletę pozwalającą na pracę w terenie.

Byultrarent

BADANIA WIROPRĄDOWE

Badania wiroprądowe to jedna z metod badań nieniszczących wykorzystywana do wykrywania niezgodności powierzchniowych i podpowierzchniowych ze stali o różnych strukturach, miedzi, aluminium, tytanu, cyrkonu i innych stopów. Badania wiroprądowe są nazywa również metodą prądów wirowych.

Zasada działania metody prądów wirowych oparta jest na zjawisku indukcji magnetycznej. Powstające w badanym obiekcie prądy wirowe, wytwarzana są pod wpływem zmiennego pola magnetycznego, wytworzonego przez cewkę zasilaną zmiennym prądem o wysokiej częstotliwości – zazwyczaj od 10 do 120 MHZ. Wzbudzone w badanym materiale prądy wirowe, wytwarzają następnie zgodnie z regułą Lenza własne pole magnetycznego, które z kolei oddziaływuje na pierwotne pole cewki powodując powstawanie pola wypadkowego, zmieniającego własności elektryczne cewki.

Wszelkie zmiany przewodnictwa badanego elementu, takie jak niezgodności przypowierzchniowe, różnice grubości mają wpływ na wielkość otrzymanego prądu wirowego. Wszystkie zmiany są wykrywane za pomocą cewki pierwotnej lub cewki wtórnej detektora, stanowiąc jednocześnie podstawę działania techniki inspekcyjnej wykonywanej za pomocą prądów wirowych.

Z metodą prądów wirowych bezpośredni związek ma współczynnik przenikalności magnetycznej. Przenikalność określa stopień z jaką dany materiał może zostać namagnesowany. Przewodność materiały wpływa na głębokość penetracji podczas wykonywania inspekcji. W przypadku metali o wysokiej o wysokiej przenikalności magnetycznej następuje większy przepływ prądów wirowych oraz głębokość penetracji jest większa niż w przypadku metali takich jak miedz lub aluminium.

Głębokość penetracji w metodzie prądów wirowych można zmieniać również poprzez zmianę częstotliwości prądu przemiennego. Im niższa jest wartość częstotliwości tym większa jest głębokość penetracji. Dlatego prądy wirowe o wysokich częstotliwościach wykorzystywane są wyłącznie do wykrywania defektów powierzchniowych, a zakresy o częstotliwościach niskich do wykrywania defektów znajdujących się wewnątrz materiału. Niestety w momencie obniżenia częstotliwości zwiększamy głębokość obszaru przeszukiwania ale czułość badania ulega znacznemu pogorszeniu. Dlatego bardzo istotne jest aby dla każdego testu zoptymalizować częstotliwość aby uzyskać wymaganą głębokość i czułość badania.

Zalety badania prądami wirowymi:

– możliwość wykrycia niezgodności powierzchniowych oraz przypowierzchniowych o wielkości zaledwie 0,5 mm,

– możliwość wykonania badań bez konieczności usuwania  warstw farby i innych powłok zabezpieczających,

– możliwość badania powierzchni o podwyższonych temperaturach – metoda bezkontaktowa,

– możliwość kontrolowania elementów o bardzo złożonej geometrii,

– otrzymywanie wyników badania na bieżąco,

– przenośna i lekka aparatura badawcza,

– szybki czas przygotowania do badań – kontrolowane powierzchnie wymagają tylko nie wielkiego czyszczenia wstępnego,

– możliwość określenia przewodnictwa elektrycznego badanych elementów,

– duże możliwości dotyczące zautomatyzowania kontroli  wyrobów seryjnych takich jak koła zębate, rury, oraz inne podzespoły wykorzystywane w przemyśle lotniczym,

Ograniczenia badania wiroprądowego

– możliwość testowania wyłącznie elementów przewodzących strumień pola magnetycznego,

– zmienna głębokość penetracji,

– duża podatność na zmiany przenikalności magnetycznej – problem pojawia się w momencie badania złączy spawanych wykonanych w stali ferrytycznej. Przy zastosowaniu nowoczesnych defektoskopów oraz sondy o odpowiedniej konstrukcji można ten problem wyeliminować,

– brak możliwości wykrycia defektów zlokalizowanych równolegle do powierzchni badanego obiektu,

– problem z interpretację wskazań dla operatora posiadającego niewielkie doświadczenie.

Zastosowanie metody wiroprądowej:

Wykrywanie pęknięć

Metoda wiroprądowa może posiadać szerokie zastosowanie. Najczęściej technika jest wykorzystywana do wykrywania pęknięć oraz innych wad powierzchniowych.  Sprzęt do wykrywania pęknięć z wykorzystaniem metody prądów wirowych można podzielić na aparaturę o wysokiej częstotliwości do wykrywania pęknięć powierzchniowych występujących w materiałach żelaznych i nieżelaznych oraz na urządzenia o niskiej częstotliwości do wykrywania pęknięć podpowierzchniowych w materiałach nieżelaznych.

Wykrywanie pęknięć podpowierzchniowych w materiałach żelaznych jest możliwe ale dopiero w momencie doprowadzenia ich do stanu magnetycznego nasycenia. Jest to proces bardzo złożony i możliwy do wykonania tylko i wyłącznie w systemach zautomatyzowanych.

Badania wiroprądowe są natomiast bardzo skuteczne w przypadku wykrywania pęknięć powierzchniowych.  Wysokie częstotliwości rzędu 2 MHZ pozwalają na uzyskanie bardzo dobrej wykrywalności. Niestety sondy wykorzystywanego w tego typu badaniach są małe i skontrolowanie dużych powierzchni wymaga czasu.

Testowanie rur

Do kontrolowania rur, prętów oraz drutów za pomocą metody prądów wirowych wykorzystuje się zautomatyzowane systemy badawcze, pozwalające na kontrole z prędkością do 3 m/s.

Po dokonaniu kalibracji przez operatora za pomocą elementu wzorcowego inspekcja rur przebiega automatycznie usuwając z linii produkcyjnej wadliwe elementy lub oznaczając je za pomocą farby.

Niestety ze względu na efekty krawędziowe nie ma  możliwości testowania końcówek rur. Nie można również wykryć defektów powstałych w procesie wytłaczania, ponieważ pole prądów wirowych z otaczającej cewki ma zerowe natężenie w środku pręta.

Kontrola wymienników ciepła

Technika prądów wirowych jest powodzeniem stosowana do oceny stanu i żywotności rur wymienników ciepła szczególnie w przemyśle, energetycznym, petrochemicznym, chemicznym oraz chłodniczym.

Badania wiroprądowe pozawalają na wykrywanie korozji, wżerów, pęknięć, erozji i innych niezgodności występujących zarówno na powierzchni wewnętrznej jak i zewnętrznej rury.

Podczas badania sonda jest umieszczona wewnątrz rury i przesuwana przez całkowitą jej długość. Zaletą takich inspekcji jest możliwość wykrycia wszelkich usterek natychmiast oraz zgłoszenia wykrytych nieprawidłowości do przedstawiciela klienta.

Badania wiroprądowe połączeń spawanych

Defektoskopy wykorzystywane w metodzie prądów wirowych są w pewnych sytuacjach wykorzystywane do wykrywania pęknięć eksploatacyjnych w złączach spawanych. Metoda ma ogromną zaletę, której brakuje pozostałym metodom badań NDT. Mianowicie badania wiroprądowe umożliwiają wykonanie inspekcji przez warstwy farby.  Dzięki temu badania wiroprądowe połączeń spawanych cieszą się dużą popularnością w przemyśle offshorowym.

Badania wiroprądowe są często stosowane w połączeniu z innymi metodami badań nieniszczących takimi jak: badania magnetyczno-proszkowe lub badania ultradźwiękowe.

Metoda może być również z powodzeniem stosowana do badania połączeń spawanych ze stali nierdzewnej.

Pomiar grubości materiału i powłok

Ze względu na bardzo wysoką rozdzielczość badań prądami wirowymi w pobliżu powierzchni sprawia, że metoda ta jest bardzo przydatna do dokładnego pomiaru powłok, zarówno metalicznych jak i warstw farb naniesionych na metalowe podłoża.

Ponadto metodę prądów wirowych można zastosować do określenia grubości materiału oraz wykrywania wszelkich wycienień materiału spowodowanych oddziaływaniem korozji.

Przemysł lotniczy

Jak wiadomo, przemysł lotniczy to branża gdzie utrzymanie maksymalnej jakości jest niezbędne. W wielu przypadkach nie mamy możliwości zastosowania konwencjonalnych metod badawczych ze względu na różnorodność stosowanych materiałów konstrukcyjnych z których większość nie jest ferromagnetyczna. Metoda wiroprądowa w lotnictwie jest bardzo często wykorzystywana do kontrolowania miejsc  łączenia ze sobą kilku elementów czy innych punktach krytycznych.

Podsumowując

Testowanie prądami wirowymi jest niezwykle korzystną metodą inspekcyjną wykorzystywaną w przypadku kontroli materiałów pod kątem występowania wad powierzchniowych, pęknięć i innych defektów, dyskwalifikujących użytkowanie badanego wyrobu.

Dużym atutem metody jest możliwość badania zarówno materiałów paramagnetycznych jak i innych tworzysz sztucznych będących ferro- oraz paramagnetykami.

Operatorzy wykonujący badania powinni posiadać skomplikowaną wiedze na temat doboru właściwej sondy badawcze, która sprawdzi się w przypadku geometrii badanego elektrum.

Muszą również odpowiednio zinterpretować rodzaj wykrytej wady, jej wielość i lokalizację. Przede wszystkim należy w sposób prawidłowy wyeliminować wszystkie wskazania pozorne.

Wykwalifikowany operator musi być w stanie dobrać odpowiednią częstotliwość badania aby osiągnąć odpowiedni kompromis pomiędzy głębokością badania a wykrywalnością.

Pomimo swoich ograniczeń badania wiroprądowe są wypróbowaną i sprawdzoną metodą, która zapewnia bardzo dobre efekty  w wykrywaniu małych, drobnych pęknięć oraz pozostałych niewidocznych gołym okiem wad.

Ponadto aparatura badawcza jest przenośna dzięki czemu nie ma problemu z wykonywaniem badań w trudnodostępnych warunkach.

Badania wiroprądowe umożliwiają kontrole dużych powierzchni i elementów i bardzo krótkim czasie.

Byultrarent

Badanie Twardości HT

Badania twardości to bardzo szybka i stosunkowo niedroga metoda badań nieniszczących służąca na sprawdzeniu twardości badanego materiału oraz określeniu jego przydatności do zamierzonego zastosowania. Badanie twardości doskonale sprawdza się w wielu branżach przemysłowych.

Czym jest twardość HT ?

Najbardziej prostą i powszechnie stosowaną definicją twardości jest odpornością materiału na trwałe odkształcenie plastyczne. Twardość jest cechą materiału oraz jego podstawową własnością fizyczną i jest określona jako pomiar głębokości wgniecenia w badany materiał.

Mówiąc prościej, używając określonej wartości siły (obciążenia) oraz odpowiedniego wgłębnika wykonujemy odcisk w badanym materiale. Im mniejsze wgłębienie otrzymamy tym twardszy jest nasz materiał. Wartość twardości określa jest poprzez pomiar głębokości lub powierzchni otrzymanego za pomocą jednej z dostępnych metod pomiarowych odcisku.

Dostarczone podczas badania informacje mają ogromne znaczenie  w przypadku większości gałęzi przemysłu. Określenie właściwości materiału zapewnia cenny wgląd w ich trwałość, wytrzymałość, elastyczność i możliwości zastosowania określonych komponentów oraz materiałów. Informacje uzyskane podczas badania twardości pozwalają na skontrolowanie spawanych oraz obrabianych termicznie materiałów oraz upewnieniu się, że procesy te zostały wykonane w sposób prawidłowy. Jak wiadomo wraz ze wzrostem twardość, właściwości plastyczne materiałów ulegają znacznemu pogorszeniu. Dodatkowo wzrost twardości powoduje również obniżenie udarność materiału – ma to bardzo kluczowe znaczenie szczególnie w obniżonych temperaturach. Element staje się twardy ale bardziej podatny na pękanie. Niepożądane zwiększenie twardości może świadczyć również o przegrzaniu materiału podczas spawania oraz zastosowaniu zbyt dużej energii liniowej.

Badanie twardości jest obecnie popularną, szeroko stosowaną formą badania materiałów. Test jest stosunkowo łatwy do wykonania, zwykle minimalnie lub całkowicie nieniszczący a przenośne mierniki twardości dostępne na rynku są stosunkowo tanie w porównaniu innymi rodzajami aparatury badawczej stosowanej w badaniach nieniszczących. Dodatkowo obecnie nie jest problemem wykonanie badania bezpośrednio na elemencie.

Badania twardości są wykorzystywane w następujących branżach

W Jakim celu wykonuje się badanie twardości:

Przede wszystkim w celu charakterystyki badanego materiału:

  • aby sprawdzić czy spełniony został warunek dotyczący dopuszczalnej twardości badanego materiału,
  • aby sprawdzić czy materiał uległ podhartowaniu,
  • aby potwierdzić poprawność parametrów spawania, zgrzewania lub innego procesu spajania (np. w przypadku kwalifikowania technologii spajania),
  • badanie twardości można również stosować do określenia przewidywanej wytrzymałości na rozciąganie.

Badania HT można również stosować w celu potwierdzenia stosowania danego materiału zgodnie z przeznaczeniem.

Aparatura pomiarowa stosowana w badaniach:

Twardościomierze przenośne

W ciągu ostatnich lat znacząco wzrósł popyt na stosowanie twardościomierzy przenośnych. Wynika to z faktu, że producenci kładą coraz większy nacisk na testowanie elementów w trakcie procesu produkcyjnego- np. na budowie lub warsztacie. Pomimo tego, że przenośne twardościomierze nie są w stanie zastąpić urządzeń mobilnych w każdym przypadku są one bardzo ciekawą alternatywą ze względu na swoją mobilność.

Przenośne twardościomierze są znacznie mniejsze, lżejsze i bardziej kompaktowe.  Ich dużą zaletą jest fakt, że kontroler nie musi pobierać z elementu próbek do wykonania pomiaru. Dlatego są dużo bardziej praktyczne i mogą być stosowane do kontroli elementów gotowych oraz urządzeń będących w trakcie eksploatacji.

W jakich branżach stosuje się badania twardości ?

  • energetyka,
  • lotnictwo,
  • przemysł petrochemiczny,
  • motoryzacja,
  • przemysł offshore.

Metody badania twardości HT.

Podczas wyboru odpowiedniej metody pomiaru twardości należy uwzględnić następujące czynniki:

  • rodzaj badanego materiału,
  • rozmiar badanego przedmiotu,
  • grubość badanego elementu,
  • wybór odpowiedniej skali badania,
  • kształt badanego elementu,
  • oraz rodzaj przyrządu pomiarowego jaki mamy możliwość zastosować.

Test Twardości Brinella

Test twardości Brinnella jest jednym z najczęściej wykorzystywanych pomiarów twardości polega na przykładaniu do badanego materiału siły z wykorzystaniem  kulki wykonanej z węglika wolframu. Średnica kulki może wynosić 1, 2,5, 5 lub 10 mm a czas przyłożenia od 10 s dla stali do 60 dla miękkich stopów. Po wykonaniu odcisku następuje usunięcie obciążenia a następnie pomiar średnicy otrzymanego wgłębienia.  Twardość zostaje następnie wyznaczona za pomocą specjalnego wzoru.

Metoda Brinella jest zwykle stosowana do testowania stopów aluminium i miedzy z wykorzystaniem niższego zakresu dopuszczalnej siły oraz stali i żeliwa przy większym zakresie.

Test twardości Rockwella

W przypadku badania twardości z wykorzystaniem skali Rockwella narzędziem pomiarowym jest stalowa kulka lub diamentowy wgłębnik w kształcie stożka. Podczas wykonywania testu pierwotnie na powierzchni badanego materiału przyłożone zostaje obciążenie wstępne w ceku ustalenia zerowego punktu odniesienia. Następnie przyłożone zostaje główne obciążenie, które jest otrzymywane przez wymagany czas. Po upływie kilku sekund wartość obciążenia wraca do wartości wstępnej.  Wynikiem pomiaru ustalany jest na podstawie różnicy głębokości od położenia zerowego punktu odniesienia do położenia wgłębnika w momencie maksymalnego obciążenia.

W przypadku badania twardości za pomocą metody Rockwella w wyniki badań otrzymuje się szybko i bezpośrednio bez konieczności wykonywania dodatkowych pomiarów wymiarów.

Procedura wykonania całego testu trwa zaledwie od kilku do kilkunastu sekund.

Najpopularniejszym typem wgłębnika jest diamentowy stożek, szlifowany pod kątem 120 stopni, który wykorzystuje się do badania stali. Materiały o mniejszej twardości badanie się za pomocą kulek z węglika wolframu.

Test Knoopa/Vickersa

Badanie mikro oraz makrotwardości powszechnie określane jako badanie Knoopa lub Vickersa jest wykonywane przez wciśniecie wgłębnika o określonej geometrii w badaną powierzchnię. W przeciwieństwie do testów Rockwella oraz Brinella w metodzie Knoopa lub Vickersa stosuje się stałą wartość siły wykorzystywanej podczas badania. Otrzymany podczas badania odcisk jest następnie mierzony za pomocą mikroskopu o dużej mocy lub automatycznego oprogramowania pomiarowego.

Ultradźwiękowy pomiar twardości.

W technice tej wykorzystuje się twardościomierze ultradźwiękowe. Technika w trakcie pomiaru wykorzystuje fale ultradźwiękowe i jest całkowicie nieinwazyjna. Może być wykorzystywana do pomiaru zarówno materiałów metalowych jak i niemetali takich jak beton czy cegły. Dużym plusem techniki jest mobilność aparatury pomiarowej Istnieją dwa rodzaje wykonania pomiaru – technika kontraktowa i zanurzeniowa.  Technika kontaktowa umożliwia badanie dużych elementów, których transportowanie jest utrudnione lub niemożliwe. Technika zanurzeniowa natomiast polega na kontroli elementu zanurzone w cieczy w celu uzyskania lepszego sprzężenia dla fali ultradźwiękowej. Technika jest dużo bardziej czuła i dokładna.

Wybór najlepszej metody badania twardości

Wybór odpowiedniej metody twardości zależy przede wszystkim od rodzaju badanego materiału a dokładniej jego struktury oraz od wielkości badanych elementów a także ich stanu. Jak pisaliśmy na początku artykułu – podczas badania twardości dokonujemy wgniecenia wgłębnika do badanego materiału. Podczas wykonywania testu elementów szorstkich oraz niejednorodnych konieczne jest zastosowanie większej siły niż w przypadku materiału gładkiego oraz o strukturze jednorodnej. Oprócz wymienionych czynników przy wyborze odpowiedniej metody badania twardości należy uwzględnić wymagania podane w normach branżowych oraz wytyczne klienta.

Każda z metod badania twardości posiada zarówno swoje wady jak i zalety.

Podczas wyboru metody badania twardości należy wziąć pod uwagę:

  • rodzaj badanego materiału,
  • wymagania norm i przepisów,
  • przybliżoną twardość badanego materiału,
  • strukturę badanego materiału,
  • rozmiar kontrolowanego elementu,
  • miejsce przeprowadzania kontroli,
  • liczbę próbek do zbadania,
  • wymaganą dokładność.

Jak zapewnić dokładność i powtarzalność podczas badania twardości

Prawidłowe wykonanie badania twardości wymaga starannego przygotowania powierzchni. Dodatkowo należy nieustannie kontrolować cały przebieg badania twardości.

Czynniki wpływające na badanie twardości

Na wyniki testów twardości wpływa wiele czynników. Zgodnie z ogólną zasadą, im mniejsze obciążenie stosujmy podczas badania twardości, tym więcej czynników należy kontrolować aby zapewnić jego dokładność.

Oto kilka najważniejszych czynników, które należy wziąć pod uwagę aby zapewnić dokładny przebieg badania:

  • monitorowanie czynników środowiskowych takich jak oświetlenie, temperatura, wilgotność raz możliwość występowania zanieczyszczeń w obszarze badania,
  • kontrola poprawnego zamocowania urządzenia badawczego,
  • kontrola poprawnego zamocowania badanej próbki,
  • sprawdzanie ustawienia wgłębnika – powinien on znajdować się w położeniu prostopadłym do badanej powierzchni,
  • regularna kalibracja oraz kontrola stanu urządzenia badawczego.

https://www.struers.com/en/Knowledge/Hardness-testing#hardness-testing-how-to

Byultrarent

Badania ultradźwiękowe odlewów

Badania ultradźwiękowe znajdują bardzo szerokie zastosowanie w kontroli wyrobów odlewanych. Jest to spowodowane szeregiem korzyści otrzymywanych podczas wykorzystania właśnie tej metody. Wyrobu odlewane są stosowane wszędzie tam gdzie biorąc pod wagę czynniki ekonomiczne chcemy uzyskać elementy o skomplikowanych kształtach oraz wysokich właściwościach wytrzymałościowych.

Jak powstają wyroby odlewane

Odlewy jak sama sama nazwa wskazuje powstają poprzez krzepnięcie materiału, zalewanego do odpowiednio przygotowanych do celu for piaskowych lub kokil. Po zakrzepnięciu materiału pozostaje on w tym stanie przyjmując wymagane kształty i wymiary.

Najważniejsze etapy procesu odlewania:

  • wypełnienie formy odlewniczej ciekłym metalem,
  • krzepnięcie płynnego materiału w formie,
  • wyjęcie odlewu / usunięcie formy odlewniczej,
  • usunięcie wlewków i wykończenie odlewu.

Wyróżniamy następujące metody odlewania:

  • odlewanie grawitacyjne (zalewanie formy ciekłym metalem pod wpływem siły grawitacji),
  • odlewanie odśrodkowe (formy wirujące, wykorzystujące zjawisko bezwładności),
  • odlewanie ciśnieniowe ( aplikowanie materiału do formy pod ciśnieniem),
  • odlewanie ciągłe (chłodzone, metalowe formy, materiał jest doprowadzana w sposób ciągły – np. produkcja rur),
  • odlewanie metodą modeli wytapianych (podczas odlewania wykorzystuje się jednorazowe modele np. z wosku),

Materiały , z których najczęściej wytwarza się wyroby odlewane:

  • staliwo węglowe,
  • żeliwo z grafitem płytkowym,
  • żeliwo z grafitem sferoidalnym,
  • żeliwo ciągliwe,
  • odlewy z metali lekkich,
  • odlewy z metali ciężkich.

Kiedy najlepiej  wykonać badania ultradźwiękowe odlewów

Najlepszym rozwiązaniem jest wykonanie badań na odlewach w końcowym stanie dostawy, po wykonaniu obróbki cieplnej chyba, że klient dodatkowo wymaga międzyoperacyjnej kontroli półproduktu.

Badana powierzchnia powinna zostać oczyszczona ze zgorzeliny, zanieczyszczeń, oleju, smarów, farb oraz pozostałości z pokryć formierskich. Wszelkie zanieczyszczenia mogą bowiem negatywnie wpływać na jakość badania i uniemożliwiać interpretację wskazań.

Dodatkowo przyjmuje się, że badania ultradźwiękowe odlewów należy przeprowadzić po procesach obróbki skrawaniem lub/i śrutowania. Powierzchnia nie powinna być nadmiernie chropowata i powinna zapewniać uzyskanie odpowiedniego sprzężenia akustycznego pomiędzy głowicą ultradźwiękową a odlewem. Brak odpowiedniego sprężenia utrudnia lub całkowicie uniemożliwia wykonanie prawidłowego badania.

Badanie powierzchni obrobionej ma kolejny atut ekonomiczny – gładka powierzchnia chroni przed nadmiernym zużyciem głowicy.

Jak badań odlewy za pomocą metody ultradźwiękowej:

Badania ultradźwiękowe odlewów wykonywane są najczęściej za pomocą metody kontaktowej z zastosowaniem głowic normalnych lub kątowych.

Przebieg, warunki badania oraz kryteria akceptacji powinny być zgodne z wymaganiami norm europejskich, wytycznych klienta lub innych międzynarodowych standardów.

Powierzchnie przeznaczone do badań są również kwestią uzgodnienia i powinny one zostać precyzyjnie wskazane w dokumentacji badania.

Ze względu na silne tłumienie fali ultradźwiękowej w odlewach zaleca się stosowanie głowic ultradźwiękowych o niskiej częstotliwości.

Jeżeli tylko istnieje taka możliwość badanie należy przeprowadzić z obu prostopadłych do siebie powierzchni odlewu.

Podczas wykonywania badań należy nieustannie kontrolować echo dna badanego elementu.

Obrabiane powierzchnie, szczególnie te znajdujące się w pobliżu nadlewów i w otworach zaleca się poddać badaniu podpowierzchniowemu przy użyciu głowicy dwuprzetwornikowej aby wykluczyć możliwość występowania niezgodności w strefie martwej.

Szczególną uwagę należy również zwrócić na miejscach, w których zostaną wykonany otwory oraz obszary, w których wykonano szlifowanie usuwające nadlewy.

W jakim celu wykonujemy badania ultradźwiękowe odlewów

Zalety badań ultradźwiękowych odlewów:

  • duża szybkość badania,
  • dokładność pomiaru,
  • wysoka czułość badania,
  • możliwość wykonania badań przy jednostronnym dostępie,
  • bezpieczeństwo operatora badań nieniszczących
  • przenośny, niewielki sprzęt badawczy,
  • możliwość wykonywania badań eksploatacyjnych w trakcie procesów technologicznych,
  • możliwość automatyzacji procesu

Wady badań ultradźwiękowych odlewów:

  • mała wykrywalność pojedynczych defektów,
  • brak możliwości badania materiałów o silnym tłumieniu
  • brak pewności co do określenia rodzaju niezgodności znajdującej się wewnątrz odlewu
  • brak możliwości kontroli elementów o skomplikowanych kształtach
  • konieczność posiadania przez operatora wysokich kwalifikacji, zwłaszcza podczas interpretacji oraz oceny otrzymanych wyników,
  • w przypadku technik ręcznych brak trwałego zapisu z badania jak ma to miejsce w przypadku radiografii (problem nie pojawia się w nowszych urządzenia i technikach zaawansowanych),
  • błędna interpretacja wskazań może prowadzić do niepotrzebnych napraw.

Techniki badań ultradźwiękowych odlewów:

Metoda echa

W przypadku wykorzystania metody echa przetwornik głowicy pełni funkcję zarówno nadajnika jak i odbiornika fali ultradźwiękowej. Metoda ta jest szeroko stosowana w przemyślę ze względu na jej prostotę oraz zadowalające efekty. Metoda ta pozwala bowiem na na bardzo precyzyjne określenie lokalizacji, głębokości zalegania oraz wielkości niezgodności występujących w kontrolowanych elemencie.

Do głównych zalet tej metody należą: możliwość kontroli odlewu w przypadku jednostronnego dostępu, wysoka czułość, minimalna strefa martwa oraz duża wykrywalność.

Dodatkowo technika nie wymaga zastosowania drogiej i skomplikowanej aparatury badawczej. Do poprawnego przeprowadzenia badania wystarczy standardowy, przenośmy defektoskop ultradźwiękowy oraz

Technika przepuszczania

Technika przepuszczania polega na zastosowaniu dwóch przetworników ultradźwiękowych znajdujących się po obu stronach kontrolowanego obiektu. Jeden z przetworników pełni funkcję przetwornika, drugi zaś odbiornika. W momencie występowania wady w badanym elemencie amplituda odbieranego sygnału ultradźwiękowego znacznie się zmniejsza lub całkowicie zanika.

Metoda transmisji umożliwia wykrycie niezgodności o mniejszych rozmiarach w porównaniu z metodą echa.

Niestety do poprawnego wykonania badania wymagany jest dostęp z obu stron. Dodatkowy problem stanowi właściwa orientacja dwóch przetworników względem siebie. Dodatkowo  bardzo ograniczona została możliwość określenia głębokości zalegania defektu.

Zaletami techniki są natomiast brak strefy martwej i  wysoka odporność na zakłócenia.

Niestety z powodu, że jest ona mniej praktyczna i jej zastosowanie jest ograniczone technika jest dużo mniej popularna niż metoda echa.

Technika Pahssed Array

Główną zaletą tej metody jest duża wydajność badań w porównaniu do głowicy jednoprzetwornikowej.

Głowice mozaikowe phassed array w przeciwieństwie do zwykłych głowic jednoprzetwornikowych wysyłają wiązkę w określonym zakresie kątów z odpowiednią rozdzielczością kątową.

Dzięki zastosowaniu wieloprzetwornikowej głowicy mamy możliwość zwiększenia rozdzielczości badania oraz zobrazowanie wad z dużo większą dokładnością. Dodatkowo technika PAUT umożliwia całkowity zapis z przebiegu badania, jego ewentualne otworzenie oraz ponowną interpretację jeżeli zajdzie taka potrzeba. Wszystkie zalety metody PAUT przyczyniają się do zwiększenia wykrywalności badanych elementów. Dodatkowo technika charakteryzuje się dużo większą szybkością przeprowadzania badań.

Problemy występujące podczas badania ultradźwiękowego

Badania ultradźwiękowe odlewów mogą być bardzo problematyczne z powodu następujących przyczyn:

  • surowa nieobrobiona powierzchnia odlewu na ogół nie kwalifikuje się do przeprowadzenia odlewu i wymaga odpowiedniego przygotowania,
  • skomplikowana w wielu przypadkach geometria odlewu umożliwia skontrolowanie całej objętości odlewu tylko w nielicznych przypadkach,
  • odlewy w większości nie posiadają naprzeciwległych ścian równoległych – z tego powodu tylko w niewielu przypadkach można zastosować metodą echa do wykrywania typowych wad,
  • wady odlewów ze względu na ich kształt oraz usytuowanie są bardzo złymi reflektorami wiązki fali ultradźwiękowej,
  • odlewy posiadają różny stopień wypełnienia, który jest zależny od geometrii przekroju. Z tego powodu współczynniki korekcyjnych na tłumienie może mieć różne wartości w zależności od kierunku,

Uwzględniając wymienione powyżej spostrzeżenia – badania ultradźwiękowe odlewów muszą być wykonywane w specjalny sposób oraz przez bardzo doświadczony personel. Ocena otrzymanych wskazań na podstawie wysokości echa nie daje zadowalających wyników. Dużo lepsze wyniki możemy uzyskać stosując metodę przepuszczania oraz technikę Phassed Array.

Badania ultradźwiękowe odlewów powinny zostać w zasadzie ograniczone do obszarów o ściankach równolegle usytuowanych, które często wymagają mechanicznej obróbki kontrolowanej powierzchni oraz obszarów naprawianych przez napawanie. Ponadto bardzo istotne jest aby badania wykonywać zgodnie z procedurą opracowaną i zatwierdzoną przez doświadczony personel  posiadający uprawnienia III stopnia.